Trang chủ Tự động hóa Kỹ thuật điều khiển Vũ khí chính xác cao (phần 1)

Vũ khí chính xác cao (phần 1)

Vũ khí chính xác cao được biết đến nhiều trong các cuộc chiến tranh gần đây. Đặc điểm nổi bật của vũ khí chính xác cao là sự tích hợp các thành tựu của kỹ thuật và công nghệ thuộc lĩnh vực điều khiển, tự động hóa, xử lý tín hiệu để đạt đến khả năng tiêu diệt mục tiêu với độ chính xác rất cao.

Phần 1: Phân loại, phương pháp áp dụng và các dạng mục tiêu tấn công điển hình của các hệ vũ khí chính xác cao

 Tên lửa có điều khiển dùng đầu laser. Nguồn: Internet

VKCXC được xếp vào lớp vũ khí thông thường (không hạt nhân) và có khả năng lựa chọn, đánh “phẫu thuật” chính xác mục tiêu với xác xuất tiêu diệt lớn hơn 0,7.

Thông thường, thành phần VKCXC bao gồm: các phương tiện trinh sát, ngắm bắn, điều khiển, phương tiện vận chuyển và phương tiện phá tiêu diệt. Như vậy, VKCXC là tổ hợp vũ khí, mà mỗi thành phần đồng bộ thực hiện chức năng của mình trong mối liên hệ phối hợp với các thành phần khác trong thời gian thực. Các phương tiện trinh sát, ngắm bắn, điều khiển thực hiện tìm kiếm, phân tích sơ bộ, bắt – chuyển sang bám sát tự động mục tiêu và chuẩn bị phóng phương tiện phá tiêu diệt. Phương tiện vận chuyển thực hiện vận chuyển phương tiện phá tiêu diệt trong vùng phóng. Phương tiện phá tiêu diệt có chức năng tự dẫn và tiêu diệt mục tiêu.

Kinh nghiệm thực tế triển khai tác chiến sử dụng VKCXC chỉ rõ hiệu quả chiến đấu cao. Ví dụ, để nâng cao độ chính xác của các đợt không kích, không lực Mỹ trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam (các năm 1965 – 1973) lần đầu tiên đã áp dụng các loại bom, tên lửa có điều khiển được trang bị các đầu tự dẫn quang – điện tử (loại laser và quang – truyền hình). Điều này đã cho phép bộ chỉ huy không lực Mỹ đạt mục tiêu không kích với thành phần lực lượng tập kích hàng không được giảm hơn một nửa. Các cuộc xung đột quân sự tiếp theo đã có sự khác biệt lớn ở việc sử dụng ồ ạt lượng lớn VKCXC. Trong cuộc chiến tranh ở vịnh Pếxích năm 1991 giữa liên quân và Iraq, số lượng VKCXC được dùng vào khoảng hơn 16 nghìn đơn vị, còn trong cuộc chiến NATO chống Nam Tư, chỉ sau một vài tháng đã sử dụng hơn 27 nghìn VKCXC. Các mục tiêu đánh phá của VKCXC là các đối tượng quân sự và công nghiệp, các đơn vị phòng không, các sở chỉ huy, các xe tăng, các xe khí tài trang bị quân sự.

Hiện nay, có số lượng lớn VKCXC trong trang bị của nhiều quân đội các nước trên thế giới. Nhằm làm nổi bật các khía cạnh điển hình về áp dụng, phát triển hoàn thiện, các đặc tính kỹ – chiến thuật và khả năng tác chiến của VKCXC, dưới đây sẽ đề cập phân tích trọng điểm cho hệ VKCXC sử dụng công nghệ laser được triển khai rộng rãi. Các VKCXC với đầu tự dẫn laser bán chủ động có các ưu điểm chính như sau:

  • Cự ly hoạt động lớn so với các hệ tự dẫn quang – truyền hình;
  • Khả năng phân biệt góc rất cao, chính xác;
  • Khả năng hoạt đông mọi thời điểm ngày – đêm;
  • Khả năng kháng nhiễu cao hơn so với các đầu tự dẫn quang – truyền hình thụ động;
  • Với các đặc tính khích thước gọn, không lớn;

Tuy vậy các đầu tự dẫn laser bán chủ động cũng có các nhược điểm sau:

  • Sự phụ thuộc của cư ly hoạt động vào điều kiện thời tiết;
  • Bị ảnh hưởng của nhiễu tự nhiên và nhiễu nhân tạo;
  • Sự cần thiết duy trì chiếu xạ liên tục mục tiêu từ đầu laser chỉ thị mục tiêu.

Phân tích các đặc tính kỹ – chiến thuật chính của tên lửa hàng không có điều khiển dùng đầu laser bán chủ động (TLHKĐK laser) lớp “Không – Đất” cho phép rút ra kết luận, là lớp VKCXC này thường được sử dụng trong dải tầm cao từ 0,2 đến 10 Km và cự ly từ 3 đến 150 Km. Tốc độ bay trung bình là 300 – 500 m/s (như loại AGM – 114 Hellfire). Các loại bom hàng không có điều khiển dùng đầu laser bán chủ động (bom HKĐK laser)với độ chính xác cao, giá thành không đắt đỏ được dùng để tiêu diệt mục tiêu điểm, được bảo vệ trong các công trình ngầm sâu dưới đất, các mục tiêu cố định hoặc di động, các đường băng hạ – cất cánh, các cầu giao thông, các mục tiêu công nghiệp và quân sự.

Bom hàng không có điều khiển dùng đầu laser. Nguồn: http://www.norinco.com

Bom HKĐK laser được sử dụng trong dải tầm cao từ 0,6 đến 12 Km và cự ly từ 1 đến 30 Km (như loại Paveway III). Một số Bom HKĐK laser do được nâng cấp hoàn thiện (như GBU – 39, AGM – 154) có thể được sử dụng trên cự ly đến 60 – 75 Km. Lớp VKCXC bom HKĐK laser được trang bị thêm động cơ tên lửa cho phép nâng tầm cự ly chiến đấu lên đén 150 Km (AGM – 130C). Tốc độ bay trung bình của bom HKĐK laser thường nhỏ hơn 300 m/s. Việc sử dụng loại TLHKĐK laser hoặc bom HKĐK laser phụ thuộc vào nhu cầu tác chiến. TLHKĐK laser có ưu thế sử dụng trong tác chiến tầm xa hơn, hoặc khi có hạn chế về hướng tiếp cận mục tiêu. Bom HKĐK laser có ưu thế sử dụng khi cần thiết phải tiêu diệt các mục tiêu được bảo vệ ở công trình ngầm sâu dưới mặt đất, do có khả năng lượng nổ tiêu diệt lớn hơn (xét tỷ lệ phần nổ chiến đấu của bom HKĐK laser trên khối lượng chung là khoảng 0,7 – 0,9, trong khi ở TLHKĐK laser tỷ lệ này là 0,2 – 0,5).

Nguyên lý hoạt động của hệ tự dẫn laser bán chủ động dựa trên việc chiếu xạ chùm tia laser vào mục tiêu để dẫn VKCXC laser theo tín hiệu phản xạ. Đầu tự dẫn laser làm việc ở bước sóng 1,06 micromét dùng đầu thu cảm biến dạng ma trận hay dạng bốn góc. Chùm tia xung laser chiếu xạ với tần số lặp từ 10 đến 20 Hz, được mã hóa để đảm bảo tính kháng nhiễu và tạo khả năng đa kênh. Các phương tiện chỉ thị mục tiêu laser hiện đại cho phép làm việc ở khoảng cách trên 10 Km với độ rộng góc chùm tia nhỏ hơn 130 microrad. Chiếu xạ có thể được thực hiện từ phương tiện vận chuyển như máy bay (hoặc từ trạm quan sát tiền tiêu mặt đất). Cần lưu ý, VKCXC laser các thế hệ mới có thể được tích hợp đồng thời hệ dẫn đường quán tính, hệ dẫn đường vệ tinh toàn cầu với đầu laser dẫn bán chủ động. Sự dẫn hỗn hợp này cho phép tăng đáng kể cự ly phóng VKCXC laser và như vậy giảm thiểu tổn thất, nâng cao hiệu quả tác chiến của bên tấn công.

Lưu ý bên phòng thủ sẽ phân tích thành phần, các đặc tính kỹ thuật của các mục tiêu bảo vệ tiềm năng để thực hiện các giải pháp kỹ thuật bảo vệ như gây nhiễu đối với VKCXC laser. Các mục tiêu tập kích hàng không – vũ trụ dùng VKCXC thường là các đối tượng quân sự mặt đất, công trình ngầm, đối tượng mặt nước và ngầm dưới nước. Trong đó, ưu tiến tấn công luôn là vào các phương tiện, vũ khí phòng không (hiển nhiên hàng đầu như các tổ hợp tên lửa phòng không được bố trí phân chia theo lãnh thổ theo chiến thuật tác chiến) và các lực lượng, căn cứ của đối phương (các đơn vị quân đội, xe tăng – cơ giới, pháo binh, các tổ hợp trinh sát, các cầu giao thông, các sở chỉ huy, các bến phà, các sân bay quân sự và dân dụng,… Phân loại các nhóm đối tượng điển hình trước VKCXC: các đối tượng chiến lược kích cỡ lớn, các đối tượng kích cỡ nhỏ, các đối tượng phân tán (ngoài ra cần tính đến đối tượng có tính cơ động hoặc cố định vị trí) cho phép bên phòng thủ xây dưng giải pháp bảo vệ trước VKCXC.

Nguyễn Tăng Cường

Vũ khí chính xác cao (phần 2)

                                                             

Theo dõi fanpage chúng tôi

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Bài viết cùng chủ đề

Không quá lo lắng nhưng vẫn cần cẩn trọng với môi trường số trong tương lai

Mới đây Công ty tư vấn PwC đã thực hiện cuộc khảo sát với hơn 32 nghìn người từ 19 quốc gia, bao gồm...

5 việc cần làm để không mất việc trong các ngành công nghiệp tự động

Định hướng làm việc của các doanh nghiệp hiện đại đang chuyển dịch sang mô hình tự động hóa. Hơn 90% các tổ chức...

Quy hoạch Điện VIII được thông qua, ưu tiên cao cho phát triển năng lượng tái tạo

Quy hoạch Điện VIII được thông qua sau một tháng xin ý kiến góp ý về dự thảo quy hoạch, Bộ Công Thương cũng...

Tự động hóa trong sản xuất công nghiệp để giảm tai nạn nghề nghiệp và cải thiện sức khỏe người lao động

Ứng dụng Robot trong sản xuất công nghiệp không chỉ gia tăng năng suất còn giảm thiểu nguy cơ tai nạn nghề nghiệp và...

Động cơ điện mới có thể tăng hiệu quả của các xe điện, xe máy điện và tua-bin gió

Công ty Linear Labs cho biết tua-bin điện Hunstable của công ty có thể tạo ra mô-men xoắn gấp hai đến năm lần so...

Bài viết nổi bật

TBA số đầu tiên tại Việt Nam dự kiến đưa vào vận hành trong tháng 4/2021

Nhằm đảm bảo cung cấp điện cho phụ tải và đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội tại huyện Thủy Nguyên, TP....

5 việc cần làm để không mất việc trong các ngành công nghiệp tự động

Định hướng làm việc của các doanh nghiệp hiện đại đang chuyển dịch sang mô hình tự động hóa. Hơn 90% các tổ chức...

Chọn ngành nghề nào để không thất nghiệp

Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2021 được tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội vào sáng ngày 11/4/2021...