Trang chủ Diễn đàn Hãy sục sôi khí thế tự động hóa như những ngày đầu

Hãy sục sôi khí thế tự động hóa như những ngày đầu

Đến nay, có thể nói ở hầu hết các ngành nghề, không những trong công nghiệp, trong dịch vụ và cả trong nông nghiệp, đều có nhu cầu áp dụng công nghệ tự động hóa. Một số nơi đã đầu tư những công nghệ tự động hóa mức cao. Lúc này tôi bất giác nhớ lại những ngày đầu. Từ những năm 80 của thế kỷ trước nước ta đã tham gia với khối các nước xã hội chủ nghĩa một chương trình khoa học với 4 hướng ưu tiên. Trong đó có hướng ưu tiên “Tự động hóa và cơ khí hóa đồng bộ”.

Tham gia Hội đồng khoa học Khối SEV (hợp tác tương trợ kinh tế của các nước XHCN) về phía Chính phủ Việt Nam, đai diện là Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước Hoàng Đình Phu, còn đại diện cho từng hướng là các cán bộ khoa học. Tôi được cử tham gia đại diên trong Ban Tự động hóa và cơ khí hóa đồng bộ thuộc Hội đồng khoa học Khối SEV. Ngoài những phiên họp toàn thể Hội đồng để thảo luận và quyết sách các chương trình lớn, các Ban có nhiều hoạt động riêng, như tổ chức đi khảo sat các cơ sở nghiên cứu và sản xuất ở một số nước thành viên và tổ chức các hội thảo khoa học chuyên ngành.

Khi trao đổi về câu hỏi tại sao lại định hướng tự động hóa kết hợp với cơ khí hóa. Câu trả lời là nhằm tăng cường tính ứng dụng của tự động hóa. Chỉ khi kết nối chặt chẽ với các ngành công nghệ khác thì tự động hóa mới phát huy hết sức mạnh của mình. Ngành cơ khí chế tạo thiết bị được xem là rường cột cho nhiều ngành công nghiệp vì nó trang bị các hệ thống máy móc cơ bản cho các ngành sản xuất. Cho nên kết nối giữa tự động hóa và cơ khí hóa là một định hướng chiến lược.

Thời kỳ đó tự động hóa trên thế giới cũng chưa được phát triển lắm, còn đối với các ngành công nghiệp nước ta thì thuật ngữ tự động hóa còn là quá xa lạ. Thế nhưng với tinh thần vươn lên tiếp cận các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến và trách nhiệm triển khai các định hướng ưu tiên nói trên, Ủy ban Khoa học Nhà nước đã cho thành lập 4 chương trình khoa học cấp nhà nước theo 4 hướng ưu tiên nói trên.

Với chức trách được giao là Chủ nhiệm chương trình nghiên cứu ứng dụng về tự động hóa đầu tiên, có mã số là 52B, tôi đã vận dụng kinh nghiệm của một vài nước bạn và tổ chức cho các cán bộ khoa tham gia các đề tài đi khảo sát một số cơ sở ở nước ngoài. Các kết quả nghiên cứu các đề tài trong chương trình này đã góp phần hỗ trợ nhiều cơ sở sản xuất trong nước làm chủ được và khai thác có hiệu quả những cụm thiết bị hoặc dây chuyền tự động nhập ngoại. Đồng thời Chương trình cũng đã góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận nội dung các vấn đề của tự động hóa.  Ngoài ra, chương trình có tác động lớn trong việc khởi động cuộc tiến công của công nghệ tự động hóa vào các ngành công nghiệp nước nhà. Các tổ chức liên doanh cũng đem đến sự đổi mới đáng kể bộ mặt công nghiệp trong nước theo hướng tự động hóa.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ trên thế giới về công nghệ tự động hóa, các nhiệm kỳ về sau các chương trình tự động hóa có nhiều bước tiến mới và được đầu tư kinh phí khá hơn.

Một vài năm trước đó, tôi nhớ là phải nhờ cậy nhiều người giúp đỡ mới xin triển khai được một đề tài nho nhỏ về ứng dụng robot trong kỹ thuật bảo hộ lao động. Hồi đó nói đến robot là chuyện quá xa vời, nên duyệt một đề tài nhỏ thế mà phải qua rất nhiều cấp. Có lần tôi bị thủ trưởng cấp cao gọi lên và khi được hỏi, hiện nay khắp nơi còn phải lao động thủ công, vậy dùng robot vào chỗ nào? Trong những câu trả lời, khi muốn nhấn mạnh có những việc nếu con người làm trực tiếp sẽ gây hư hỏng lớn, thậm chí là gây nguy hiểm, tôi lại nói vắn tắt: “ở những chỗ con người đụng vào là hỏng việc”. Thấy thủ trưởng cười hiền từ, tế nhị:” ừ, ở ta còn nhiều chỗ con người đụng vào là hỏng việc, thôi thế cứ cho làm đi!”. Tôi giật mình thấy lạnh gáy, biết câu trả lời không thận trọng, có thể hiểu sang ý khác, tôi chỉ biết cám ơn rối rít. Được thủ trưởng bắt tay và chúc thành công, tôi ra về trong lòng đầy cảm phục về sự bao dung. Phải gần hai năm sau, tôi và anh em trong đề tài mới nhờ được con robot đầu tiên của Việt Nam, biết cầm hoa tặng để cám ơn các quý khách đã giúp đỡ từ những ngày đầu, nay lại đến dự buổi khai trương

Còn một mẩu chuyện nhỏ nữa đã làm tôi nhớ mãi. Đó là lần về dự kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội, anh bạn Nguyễn Đông Hải, trước đây công tác ở Vụ khoa học V10 của Văn phòng Chính phủ, kể rằng: “Khi cậu gửi lên đăng ký xin đề tài nghiên cứu về robot, bọn mình nói vui là nên cho cậu đến Châu Quỳ! ”, nhưng sau này có hôm xem thi Robocon cùng người chị, là bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó Chủ tịch nước, thấy cậu là Trưởng Ban giám khảo ngồi đấy, “chị Bình bảo các cuộc thi này là rất hay, nên động viên cậu làm thật tốt việc này, thúc đẩy cho tuổi trẻ cả nước phát huy được tính sáng tạo, tự cường tự tôn dân tộc”. Tôi rất vui khi biết các nhà lãnh đạo đất nước đánh giá cao ý nghĩa về tính sáng tạo, tự cường, tự tôn dân tộc của các cuộc thi Robocon.

Qua nhiều năm với phong trào Robocon, tôi nhận ra rằng đối với các cán bộ khoa học, các cán bộ giảng dạy tham gia các phong trào tiến công vào khoa học của tuổi trẻ điều có ý nghĩa nhất là trách nhiệm góp phần cho tuổi trẻ của nước nhà ngày càng khát khao đổi mới, sáng tạo vươn lên vì đất nước hùng cường.

Hội Khoa học Công nghệ Robot, thuộc Hội Tự động hóa Việt Nam, hoạt động với tôn chỉ là đưa khoa học đến đông đảo quần chúng, cũng đã cố gắng đóng góp cho phong trào tuổi trẻ sáng tạo robot. “Robot với tuổi trẻ” cũng là tên gọi của nhiều câu lạc bộ của các trường, có sự giúp đỡ ban đầu của Hội. Đó là hậu phương của các đội thi Robocon của trường. Phong trào thi Robocon trong nhiều năm rất rầm rộ ở nhiều trường đại học và cao đẳng công nghệ và đã duy trì được nhiều năm, góp phần vào thành tích đội tuyển Việt Nam luôn luôn chiếm được giải cao và nhiều lần vô địch quốc tế. Đến nay bên cạnh các sách giáo khoa về robotics Hội cũng chủ định xây dựng tủ sách “Robot với tuổi trẻ” với 1130 trang sách in trong 5 cuốn, đã được xuất bản trên phạm vi toàn quốc.

Hồi tôi còn hay được sang Liên Xô định kỳ dự họp Hội đồng Khoa học Khối SEV, với trách nhiệm là Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Hà Nội tôi luôn luôn tranh thủ xúc tiến công việc kết nghĩa với Hội Kiến thức Matscơva. Kết quả hợp tác không chỉ ở chỗ được bạn giúp một số phương tiện phục vụ công tác truyền thông phổ biến kiến thức khoa học và cả một chiếc ô tô con “Moscơvich”, mà còn tổ chức một triển lãm tại Câu lạc bộ Thanh niên bên hồ Thiền Quang về hoạt động các hội khoa học và tọa đàm giao lưu của cán bộ khoa học giữa hai Thủ đô kết nghĩa.

Quan trọng hơn cả là đã học tập được nhiều điều kinh nghiệm hoạt động hội khoa học. Kinh nghiệm cho hay rằng trọng tâm công tác của các hội khoa học là phổ biến khoa học. Công tác nghiên cứu ứng dụng có thể đem nhiều lợi ích kinh tế, nhưng các hội khoa học không đủ điều kiện để triển khai, Công tác phổ biến kiến thức sẽ đem lợi ích kinh tế to lớn hơn nhiều cho xã hội. Các trung tâm phổ biến kiến thức của Hội Kiến thức Matscơva tổ chức rất bài bản, nội dung các bài giảng rất thiết thực, thu hút được rất nhiều người từ các cơ sở sản xuất, họ nộp lệ phí hàng năm cho các trung tâm này.

Hội tự động hóa Việt Nam có nét khác biệt là bao gồm cả các cán bộ khoa học từ các viện, các trường đại học và cả các công ty dịch vụ các thiết bị tự động hóa, nên có thể làm được cả hai việc lớn là phổ biến kiến thức và trang bị thiết bị về tự động hóa. Nên chăng liên kết các công ty này để tổ chức ra các trung tâm của Hội Tự động hóa, thu hút các cán bộ giảng dạy và nghiên cứu khoa học, để phổ cập về tự động hóa cho các ngành kinh tế. Hiện nay nhiều cơ sở sản xuất rất muốn triển khai áp dụng CMCN 4.0, nhưng chưa biết bắt đầu như thế nào. Để triển khai thành công thì trước hết phải tổ chức học để làm. Một hình thức giảng dạy mà nhiều nước tiên tiến hay áp dụng là học trên cơ sở phân tích tình huống (case study) theo cách mô tả chi tiết lai cách làm cụ thể ở những nơi đã thành công từ đó rút ra những bài học. Các khóa học như vậy lại là những giải pháp maketing hiệu quả nhất đối với các công ty dịch vụ thiết bị tự động hóa.

Chương trình “Số hóa và tự động hóa” nên sớm được bắt đầu từ các trung tâm nói trên. Chương trình này có thể phục vụ cho hầu hết các ngành sản xuất và dịch vụ. Như thế vừa là đáp ứng các nhu cầu hiện tại và vừa là bước chuẩn bị thiết thực cho CMCN 4.0 triển khai trên diện rộng.

Theo GS.TSKH. Nguyễn Thiện Phúc – Chủ tịch Hội KHCN Robot.

TĐHNN

1 BÌNH LUẬN

  1. Nói đến công nghiệp 4.0 là không thể nói đến vai trò tự động hoá. Hi vong trong tương lai gần Việt Nam sẽ phát triển nhiều mô hình kết nối liên quan đến tự động hoá.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Bài viết cùng chủ đề

Cùng tìm hiểu về lắp ráp và lập trình Arduino trong các khóa học STEM

Arduino là gì? Bây giờ, nếu bạn muốn bật tắt bóng đèn một cách tự động, đảo hướng mô tơ một cách dễ dàng, đọc...

Bài 3: Sáng tạo robot và sản phẩm 12-16 tuổi

Trẻ em có thể bắt đầu tiếp cận tới robot và lập trình từ rất sớm, tuy nhiên để sáng tạo khoảng độ tuổi...

Bài 2: Tư duy lập trình robot cùng trẻ 7-12

Lập trình là một kỹ năng không hề phức tạp, đó là kỹ năng logic các công việc mà con người muốn máy móc...

Cơ hội kết nối doanh nghiệp sản xuất Việt Nam – Nhật Bản

Trong 2 ngày 23 và 24 tháng 10, triển lãm hàng đầu Việt Nam dành cho ngành gia công cơ khí, METALEX Vietnam, sẽ...

Đẩy mạnh hoạt động đổi mới sáng tạo thông qua liên kết nhà trường và doanh nghiệp

Hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (ĐMST&KN) trong trường đại học là một trong những phương thức hiệu quả, không chỉ...

Bài viết nổi bật

Cùng con trải nghiệm công nghệ tại nhà

Thế kỷ 21 là thế kỷ của công nghệ, thế kỷ của trí tuệ nhân tạo và robot. Chỉ trong 10 - 20 năm...

Đại hội đại biểu khóa III Hội Tự động hóa thành phố Hà Nội

Sáng ngày 18/10/2020, tại Hà Nội, Hội Tự động hóa thành phố Hà Nội (HAA) tổ chức Đại hội đại biểu khóa III (nhiệm kỳ...

Đẩy mạnh hoạt động đổi mới sáng tạo thông qua liên kết nhà trường và doanh nghiệp

Hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (ĐMST&KN) trong trường đại học là một trong những phương thức hiệu quả, không chỉ...