Trang chủ Giáo dục Đào tạo Bài toán nâng cao hiệu quả giáo dục STEM cho học sinh...

Bài toán nâng cao hiệu quả giáo dục STEM cho học sinh phổ thông

STEM hiện là mục tiêu trong chương trình giáo dục phổ thông nhằm hiện thực hóa Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 04/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Nhằm hỗ trợ các trường phổ thông thực hiện có hiệu quả chương trình giáo dục STEM, ngày 14 tháng 8/2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Công văn 3089/BGDĐT-GDTrH hướng dẫn một số nội dung thực hiện.

Qua thời gian triển khai tại các nhà trường cho thấy, STEM với học sinh mà nói là điều mới mẻ, niềm háo hức, nhưng với nhà trường và giáo viên là áp lực không nhỏ. Phương pháp và hình thức tổ chức như thế nào cho hiệu quả là vấn đề nhiều trường học lúng túng hiện nay, bởi mỗi cơ sở giáo dục có điều kiện dạy học khác nhau.

Tọa đàm khoa học có chủ đề: “Giáo dục STEM trong trường THPT dưới góc nhìn của Vật lý” do Trung tâm Vật lý quốc tế thuộc Viện Vật lý (Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam) tổ chức ngày 11/11 tại Hà Nội cũng cho thấy điều này.

Tọa đàm khoa học “Giáo dục STEM trong trường THPT dưới góc nhìn của Vật lý có sự tham gia của nhiều giáo viên đến từ các trường THPT – ảnh Trà Giang

TS. Tưởng Duy Hải, Khoa Vật lý – trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho rằng, việc xây dựng môn học theo hình thức STEM đang là áp lực của giáo viên hiện nay, vì phải có đánh giá kết quả, mà kết quả theo mục tiêu Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra là “gắn với việc giải quyết tương đối trọn vẹn một vấn đề”.

Theo TS. Tưởng Duy Hải, STEM đối với bậc phổ thông chỉ nên hiểu là để hình thành năng lực sáng tạo của bản thân mỗi học sinh. Sáng tạo có 3 cấp độ: sáng tạo bản thân; sáng tạo xã hội và sáng tạo lịch sử. Với đa số học sinh, các em chỉ cần tìm ra được cái mới mẻ trong chính bản thân mình, hứng thú với sáng tạo chứ chưa cần phải là mới đối với xã hội, là “giải quyết tương đối trọn vẹn một vấn đề”. Như vậy mới thực đạt được mục tiêu đổi mới giáo dục.

Cùng quan điểm với TS. Tưởng Duy Hải, TS. Đặng Văn Sơn, giảng viên trường ĐH Khoa học Tự nhiên, Nhà sáng lập Học viện Sáng tạo S3 cho rằng nền tảng cho đào tạo STEM ở Việt Nam còn hạn chế, ở hầu hết các môn học phổ thông, đa số học sinh đều học lý thuyết, ít có cơ hội thực hành. Nếu đưa ra mục tiêu “giải quyết tương đối trọn vẹn một vấn đề” thì ngay cả giáo viên cũng thấy khó. Giáo viên phải xây dựng bài giảng, phải có tiêu chí đánh giá cho kết quả môn học. Do đó, với giáo dục phổ thông trước hết các trường nên làm thế nào để tăng tính thực hành, tạo môi trường cho cả giáo viên và học sinh có cơ hội trải nghiệm với công nghệ nhiều hơn, hãy bắt đầu từ bài học làm quen những nền tảng công nghệ đơn giản, tạo niềm yêu thích sáng tạo khoa học, chứ không phải mang áp lực sáng tạo ra sản phẩm khoa học cụ thể.

Học sinh tìm hiểu mô hình sản phẩm STEM tại Ngày hội STEM diễn ra vào tháng 5/2018 tại Hà Nội – ảnh Trà Giang

Không phủ nhận những khó khăn mà bậc giáo dục phổ thông gặp phải khi triển khai giáo dục STEM đồng loạt, Ths. Hoàng Văn Đông – Giảng viên ĐH Điện lực, thành viên sáng lập Kidscode cho rằng, trong STEM, đa số giáo viên trong các trường phổ thông còn chưa có nền tảng công nghệ tốt, bị hạn chế bởi chữ S (Science) và chữ T (Technology) nên sẽ khó khăn trong kỹ năng tổ chức lớp học. Tuy nhiên, là người đã đi triển khai hoạt động STEM ở nhiều địa phương khác nhau, Ths. Hoàng Văn Đông cũng cho rằng, khi các cấp quản lý địa phương nhận thức được ý nghĩa, đồng bộ trong các giải pháp triển khai thì từng năm sẽ cải thiện được tình hình.

“Không ném đá ao bèo mà phải có ‘liên minh’ giữa những người làm giáo dục và cán bộ quản lý từ cấp tỉnh đến huyện để thay đổi nhận thức, truyền cảm hứng, từ đó bắt tay cùng nhau thực hiện. Phải có mức độ tập trung, làm điểm từ đó mới có ‘bùng phát’ STEM”, chia sẻ tại tọa đàm, ông Đỗ Hoàng Sơn, thành viên của liên minh STEM nhấn mạnh.

Là những nhà khoa học Vật lý, mặc dù không phải là tổ chức STEM chuyên nghiệp nào nhưng nhóm của TS. Ngô Mạnh Tiến – Viện Vật lý (Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam) luôn có những việc làm rất cụ thể. Đó là những chuyến đi truyền cảm hứng STEM cho học sinh ở các trường phổ thông. Ngoài ra, nhóm cũng sẵn sàng đón nhận các học sinh ưa trải nghiệm công nghệ ngay tại không gian làm việc của viện. TS. Ngô Mạnh Tiến chia sẻ, ngày nay mọi người thấy tràn ngập robot. Robot là sản phẩm minh chứng rõ nhất hiệu quả của STEM. Nhưng vấn đề là làm thế nào để mỗi người học – làm STEM làm chủ được công nghệ của robot đó, tức là hiểu được cái mình làm, tương tự như vậy với các sản phẩm khác. Đây mới là hiệu quả thực sự mà STEM mang lại.

Chương trình “Cánh cổng khoa học” diễn ra vào tháng 01/2020 tại trường THPT Nguyễn Trãi ở Hà Nội có sự tham gia của nhóm nhà khoa học đến từ Viện Vật lý – ảnh Trà Giang

STEM là hình thức dạy học nuôi dưỡng ý thức, niềm đam mê sáng tạo khoa học từ nhỏ cho mỗi con người, làm tiền đề cho những sáng tạo khoa học gắn liền với ứng dụng thực tiễn. Cách đây khoảng 10 năm, STEM đối với Việt Nam vẫn còn lạ lẫm, nhiều trường học chưa có khái niệm về STEM. Những năm qua STEM dần phổ biến ở nước ta chủ yếu nhờ vào liên minh những người tiên phong, tự nguyện truyền cảm hứng đến các cơ sở giáo dục ở nhiều địa phương khác nhau. Bên cạnh đó là nhóm trường ngoài công lập có điều kiện triển khai STEM.

Hiện nay, STEM không còn là “tự nguyện” nữa mà trở thành nhiệm vụ của dạy và học trong giáo dục phổ thông nhờ Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Công văn 3089/BGDĐT-GDTrH của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong khi nhiều cơ sở giáo dục, nhất là ở các địa phương ngoài các thành phố lớn còn nhiều hạn chế trong tiếp cận dạy học STEM thì rất cần sự đồng hành của bộ Giáo dục và Đào tạo, các tổ chức giáo dục STEM trong xã hội.

 

Trà Giang

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Bài viết cùng chủ đề

Ra mắt giải pháp chiếu sáng thông minh Lumi Smart Lighting

Ngày 26/11, Công ty Lumi – đơn vị tiên phong trong lĩnh vực Smart home chính thức ra mắt giải pháp chiếu sáng thông...

Nhanh nhạy, linh hoạt là yếu tố then chốt để khởi nghiệp Việt Nam phát triển

Ngày 25/11, Diễn đàn Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam 2020 – Vietnam Venture Summit 2020 với chủ đề “Going Digital...

RS Components mở rộng danh mục sản phẩm công nghiệp tại Việt Nam

RS Components vừa công bố mở rộng danh mục sản phẩm RS PRO tại Việt Nam. Việc giới thiệu các sản phẩm mới hỗ...

Khai mạc Hội nghị CAFEO 38: Bền vững và Thịnh vượng

Phát biểu trong Lễ Khai mạc Hội nghị thường niên Diễn đàn Kỹ sư các nước Đông Nam Á lần thứ 38 (CAFEO 38) sáng...

HUS Racing 2020: Sôi động cuộc đua xe mô hình ô tô tự động

Vòng chung kết cuộc thi đua xe công nghệ mang tên HUS Racing dành cho học sinh trường THPT Chuyên KHTN và sinh viên trường...

Bài viết nổi bật

Ra mắt giải pháp chiếu sáng thông minh Lumi Smart Lighting

Ngày 26/11, Công ty Lumi – đơn vị tiên phong trong lĩnh vực Smart home chính thức ra mắt giải pháp chiếu sáng thông...

Khai mạc Hội nghị CAFEO 38: Bền vững và Thịnh vượng

Phát biểu trong Lễ Khai mạc Hội nghị thường niên Diễn đàn Kỹ sư các nước Đông Nam Á lần thứ 38 (CAFEO 38) sáng...

Nhanh nhạy, linh hoạt là yếu tố then chốt để khởi nghiệp Việt Nam phát triển

Ngày 25/11, Diễn đàn Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam 2020 – Vietnam Venture Summit 2020 với chủ đề “Going Digital...